Duygusal Açlık Nedir?

Duygusal açlık nedir? Duygusal açlık, fiziksel açlıktan farklı olarak kişinin üzüntü, stres, yalnızlık gibi duygular sonucunda doğan yemek yeme isteğidir. Bedensel bir ihtiyacın değil, duygusal bir boşluğun sonucudur. Kişinin psikolojik durumlara bağlı olarak, kendini sürekli yemek yeme isteği içinde görmesidir. Kısacası duygusal açlık çeşitli nedenlere bağlı, tokken yemek yeme isteğidir.

Duygusal Açlık Belirtileri

Tipik belirtileri tokken atıştırma isteği, belirli bir yiyeceği yeme düşüncesidir. Akla gelen bu yiyecekler çoğunlukla sağlıklı olmaz. Bol kalorili, yağlı, abur cubur tarzında yiyecekler olur. Genelde bir boşluk olduğunda hissedilir ve bu boşluğu kapatacak tek şey de yemek yemektir. Tabii duygusal açlığın tetikleyicileri vardır. Bunlar duygulardır. Örneğin bir sınav, mülakat, yeni bir iş gibi durumlarda her insan stres yapar. Çözüm olarak stresliyken yemek yeme isteği doğar. İşte bu duygusal açlıktır. Yine heyecan, öfke, can sıkıntısı hatta mutluluk gibi olumlu bir duygu da duygusal açlığın tetikleyicisi olabilir. Gece yemek yeme isteği, tokken sosyal ortamlara eşlik etmek için yeme, can sıkıntısından, boşluktan atıştırmak gibi belirtiler de eklenebilir.

Duygusal açlıktaki yeme döngüsü farklı işler. Anlık bir davranışla yemek yenir, anlık tatmin olunur. Yemek sonrası kişi kendini sorgular. Çünkü o an tok olduğu halde yemek yemiştir. Kendini suçlu hisseder, pişmanlık duyar.

Günlük hayatta yaşanılanlar da duygusal açlığı tetikler. Örneğin iş yerinde yaşanan bir tartışma, aile ile yaşanan bir çatışma sonrası kişi yine o duyguları bastırmak için çareyi yemekte bulur.

Eğer sizde de bu belirtiler varsa kendinizi sürekli yeme döngüsü içinde buluyorsanız duygusal açlık yaşama ihtimaliniz yüksektir. Öncelikle bunun duygusal açlık olup olmadığından emin olmalısınız. Bu durum hayatınızı olumsuz etkiliyorsa, kendi başınıza duygusal açlık ile başa çıkmakta zorlanıyorsanız bu alanda çalışan psikologlarımıza ulaşabilirsiniz.

Duygusal Açlık Neden Olur?

Duygusal açlığın önüne geçmek için önce kaynağına inmek gerekir. Bu yüzden “Duygusal açlık nedir?” sorusunu sormalıyız. Psikolojideki sorunlar genellikle çocukluğa dayanır. Duygusal açlığı da çocuklukla bağlaştırabiliriz. Çocukken bir ödevimizi yaptığımızda, başarılı olduğumuzda annelerimizin, babalarımızın bize ödül olarak sunduğu yiyecekler vardı. Bunlar genelde çikolata, dondurma, şekerleme tarzı yiyeceklerdi. Yani çocukluktan yetişkinliğe dayanan süreçte yemek yeme bir ödül olarak zihnimize kodlandı. Başka bir açıdan bakacak olursak bizi üzen bir olay yaşadığımızda teselli olarak yine yemeğe başvuruyoruz. Bunlar öğrenilmiş yeme davranışlarıdır. Bu alışkanlıkları değiştirmek de bizim elimizdedir.

Duygusal açlığın nedenlerinden biri de yaşadığımız duyguyu tanımamaktır. Bir üzüntü, stres yaşıyoruz, bunun nedenini bilmediğimiz için yanlış davranıyoruz. Yemek yiyerek rahatlamaya, tanımadığımız duyguları bastırmaya çalışıyoruz. İşte bu da büyük hatalardan biri.

Bunların yanı sıra düzensiz uyku, yetersiz beslenme, sağlıksız beslenme, öğün atlama gibi nedenler de duygusal açlığa yol açar. Ekran başında atıştırmak da en büyük nedenlerden biridir. Kişi, film veya dizi izlerken izlediğine odaklandığı için o an bilinçsiz yer. Bu da bir alışkanlığa dönüşür.

Bazı doğru bilinen yanlışlar vardır. Örneğin diyette yapılan yasaklamalar. Kilo vermede, sağlıklı beslenmede iradenin önemli olduğunu hepimiz biliyoruz. Ancak bu iradenin yanında beyinde bir yiyeceği tamamen yasaklamak yanlıştır. Çünkü vücut kısıtlanan şeyi tüketme isteği duyar. Yapılan bu yanlış da duygusal açlığa neden olur. Bu yüzden kendinize belirli yiyecekleri yasaklamak yerine doğru ölçüde tüketmelisiniz.

Duygusal Açlık ile Fiziksel Açlık Arasındaki Farklar

Kısacası duygusal açlık ile fiziksel açlık arasındaki farklar barizdir. Bunu yapılan yiyecek seçimlerinden, açlığın nasıl ortaya çıktığından anlayabiliyoruz. Bu ikisi arasındaki ayrımı yapmak için verilen özellikleri kendinizde gözlemleyebilirsiniz. Bu süreçte tek başınıza olmak zorunda değilsiniz. Teta Clinic’teki uzmanlarımız sizin yanınızda olmaktan mutluluk duyar.

Duygusal Açlık ile Nasıl Başa Çıkılır?

Duygusal açlık ile fiziksel açlığın ayrımını öğrendikten sonra bunu kendinizde uygulamalısınız. Diyelim ki aniden canınız bir yiyecek istedi. Dur-fark et- adlandır yöntemiyle bununla başa çıkabilirsiniz. Örneğin canınız aniden çikolata yemek istedi. Önce durup gerçekten aç mısınız bunu düşünmelisiniz. Fiziksel açlık belirtileriniz varsa doğru besinlerle bu açlığı giderebilirsiniz. Gerçekten aç değilseniz neden canınızın çikolata istediğini fark etmelisiniz. Duygularınızı gözden geçirip hissettiğiniz duyguyu adlandırmalısınız. Bu duyguya göre hareket etmelisiniz. Yemek yeme dışında çözümler:

• Duygusal açlığınız geçmiyorsa yaklaşık 10 dakika beklemelisiniz.
• Üzgünseniz sevdiğiniz bir aktiviteyi yapabilirsiniz. Müzik dinlemek, arkadaşlarınızla vakit geçirmek gibi.
• Sinirliyseniz, stresliyseniz yalnız kalarak nefes egzersizi yapabilirsiniz.
• Bol su içip, biraz hareket etmek için yürüyüş yapabilirsiniz.
• O an hissettiklerinizi bir kâğıda yazabilirsiniz.

Kısacası farklı yöntemlerle o anı atlatabilirsiniz, bunları yaptığınızda duygusal açlığınızı yüksek ihtimalle çözeceksiniz.

Düzenli beslenmek, duygusal açlığın en büyük düşmanıdır. Öğünlerinizi atlamadan sağlıklı besinler tüketirseniz vücudunuz ihtiyacı olan besini alacaktır. Bilinçli bir şekilde yemek yeme bu hususta çok önemli. Lokmaları yavaş çiğneyerek, yediğiniz yiyeceğin tadını alarak yemek yerseniz duygusal açlığa önlem almış olursunuz. Televizyon izlemeden sadece yemeğe odaklanırsanız, yediğiniz yemeğin keyfini çıkarırsanız en güzel şekilde doygunluk hissini yaşayacaksınız.

Bu süreçte keskin yasaklar koymaktan kaçınmalısınız. Diyet yapıyorsanız veya formunuzu koruyorsanız kendinizi kısıtlamaktan uzaklaşın. Unutmayın, her şeyin ölçülü olanı doğru olandır. Duygusal yeme atağı yaşadığınızda kendinize yüklenmeyin. Suçluluk duymak yerine bu sorunu nasıl çözebileceğinize odaklanın. Sorunun kaynağına inmek, kendinizi, duygularınızı tanımanız gerekiyor. Bu süreçte kendinizle savaşmayın, duygusal açlıkla savaşın.

Peki duygusal açlık ne zaman tehlikeli? Hangi durumlarda profesyonel destek alınmalı? Duygusal açlık sık tekrarlanıyorsa kontrolsüz kilo alımına neden olur. Kişi, bu durumda mutsuz olur ve bedeni ile kaygılar yaşamaya başlar. Kendini suçlar, özgüven zedelenmesi yaşayabilir. Sağlıksız beslenme, öğün atlama, yeme atakları sağlığı olumsuz etkiler. Bunun sonucunda anksiyete ve melankolik ruh halleri de doğabilir. Eğer duygusal açlık ileri boyuta gelirse hem psikolojik hem fiziksel hayatı olumsuz etkiler. Yeme bozukluklarını tetikleyebilir. Tek başınıza duygusal açlığı atlatamıyorsanız, bu konu hakkında bilgi almak için kliniğimize ulaşabilirsiniz. Kliniğimizdeki uzman psikologlardan yardım alabilirsiniz.

Bebeklikten Yetişkinliğe Sağlıkla Yeme Davranışı Nasıl Gelişir?

Yeni doğan bir bebek sık sık ağlar. Belki acıktığı için belki altını kirlettiği için. Bir yerinin ağrıması, güvende hissetmemesi gibi pek çok neden vardır. Ama günümüzde ağlayan her bebeğin ilk önce acıktığı düşünülür ve bakım veren kişi onu önce besler. Bebek, ağlamayı keser. Yani onun derdini beslenmek çözmüştür. Bu bebeklikten çocukluğa kadar böyledir. Ağlayan çocuğa şekerleme verilir ve susması sağlanır. Bu yüzden çocukta şu algı oluşur: “Bir sorunum olduğunda yemek yiyerek çözebilirim.” Büyükler, çocuğu ödüllendirirken de yiyeceğe başvurur. Ergenlikte de bu böyledir. Sınav stresi, okul hayatı ergen bireyi yemeye iter. Bu durum bedene yansımaya başlar. Gelişim çağında olan ergeni, yanlış yeme biçimiyle kontrolsüzce kilo alabilir. Kendini beğenmeme, sosyal çevreden çekinme gibi durumlar yaşanabilir. Bu algılar yetişkinliğe de yerleşir. Başa çıkamadığımız bir olay, duyguyla karşılaşınca duygusal olarak aç hissederiz. Yiyecekler, sığınılacak bir liman gibi görünür. Doğru adımlarla duygusal yemenin önüne geçebilirsiniz. Önerilerimiz şunlar:

• Bebeğin gerçekten neye ihtiyacı varsa onu vermek.
• Ebeveynlerin sağlıklı beslenerek çocuklarına rol model olması.
• Çocukları meyve, kuruyemiş gibi sağlıklı beslenmeye yönlendirmek.
• Duygusal açlığa neden olan olayı tanımak.
• Duygularla yiyerek değil doğru psikolojik tedaviyle başa çıkmak.

Yiyeceklerle sağlıklı ilişki kurmak için psikolojik bakış açısından bakmak gerekir. Bunun için Teta Clinic’te uygulanacak tedavi yöntemleri vardır. Çocuklarda yeme bozukluları üzerine tedavilerimiz mevcuttur. Uygulanan tedavi yöntemlerini web sitemizden inceleyebilirsiniz. Size uygun terapilerle duygusal açlığı yenmek ve daha kaliteli bir hayat için sizleri kliniğimize bekleriz. Uzmanlarımız size yardımcı olmaktan mutluluk duyar.