Hayatımızı sürdürmek, enerji almak için yemek yemeye ihtiyaç duyarız. Yemek yeme eylemi bazı kişilerde psikolojik nedenlerden dolayı sağlıklı bir şekilde ilerlemeyebilir. Bu durumda yeme bozukluğu ortaya çıkar. Kadın ve erkeklerde görülen yeme problemi, genellikle kadınlarda daha sık karşılanan bir durumdur. Yemek yeme problemi, kişinin daha az yeme ve daha çok yeme gibi davranışlar göstermesinden doğar. Vücut, yeterli besin alamadığında tepki gösterir. Bu durum hem psikolojiye hem bedene olumsuz bir şekilde yansır. Yeme problemi, tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Kişinin, hangi türde yeme bozukluğu olduğu tespit edilmeli ve buna göre tedavi uygulanmalıdır. Yeme bozukluğunuz olduğunu düşünüyorsanız bir uzmandan destek alınız. Hayatınızı sağlıklı ve mutlu bir şekilde devam ettirebilmeniz için size uygun yeme bozukluğu tedavisi uygulanması gerekir.
Yeme bozukluğu olup olmadığını anlamak için ortaya çıkan belirtilere dikkat etmek gerekir. Bu belirtiler şu şekildedir:
Bunlar en yaygın belirtilerdir. Yeme bozukluğunun türüne göre belirtiler değişebilir. Belirtilerle birlikte iştahta azalma veya artma görülebilir. Kilo almaktan korkmak, zayıf olduğu halde kendini kilolu görmek daha da zayıf olmak istemek gibi belirtiler de yeme probleminin beden algısına ait psikolojik yönleridir.
Psikolojik nedenlerden dolayı yeme bozukluğunun ortaya çıktığı durumlar değişir. Belirtilerin de farklı olmasıyla yeme bozukluğu türleri vardır.
Anoreksiya belirtileri; kişinin kendini aç bırakarak, kısıtlayıcı diyetler uygulayarak ince görünmek istemesidir. Bu kişiler zayıf olmalarına rağmen kendilerini şişman görürler. Bu yüzden daha çok zayıflama arzusu doğar. Bedenlerine karşı olan algıları farklıdır. Özgüven düşüklüğü, kendi bedeni üzerinde çok düşünmek, aynada sürekli bedenini incelemek gibi eylemler görülür. Bu kişiler, bedenlerine anlam yüklerler ve bu anlamla yaşamlarını sürdürürler. Anoreksiya nervoza sonucunda organlar hasar görür. Hormon dengelerini değiştirir. Kadınlarda regl olamama gibi problemlerle karşılaşılır. Maalesef, anoreksiya ilerlediği takdirde ölüme neden olabilir. Bu yüzden anoreksiya belirtileri olduğu takdirde ciddiye alınmalıdır.
Bulimia belirtileri arasında yine kilo almaktan korkmak ve bundan kaçınmak vardır. Bulimiada kişi, yediklerini çıkarmak için kusar. Bağırsaklarını çalıştıran ilaçlar kullanır. Dönem dönem tıkınırcasına yemek yeme probleminin de olduğu bu hastalıkta yediklerini telafi etme amacı vardır. Birey, kendini yorana kadar egzersizler yapar. Kendini cezalandırarak aç bırakır. Bu kişiler, dışarıdan bakıldığında fit ve dengeli besleniyor gibi görünse de yediklerini kustukları için vücutları tepki verir. Sürekli kusma durumu olduğu için mide ve bağırsak rahatsızlıkları ortaya çıkar. Psikolojik olarak kişi kendini suçlar ve yaptığından utanır. Ciddiye alınması gereken bir yeme bozukluğudur.
Tıkınırcasına yeme problemi, kişinin ihtiyacından fazlasını tüketmesidir. Yetişkinlerde oldukça sık karşılaşılan bir yeme bozukluğudur. Yemek yeme isteğini kontrol edememekten kaynaklanır. Birey, aç olmadığı halde kısa süre içerisinde aşırı yemek yer. Rahatsız olana ve doyana dek yemeye devam eder. Tıkınırcasına yedikten sonra kendini suçlar ve utanç duyar. Bunu düzenli bir şekilde yapar ve doğal olarak kontrolsüz biçimde kilo alır. Psikolojik nedenlerden dolayı ortaya çıkabilir. Depresyon, stres ve kaygılanma gibi durumlarda tıkınırcasına yemek yeme gözlemlenebilir. Tıkınırcasına yeme sonucunda diğer yeme bozuklukları ortaya çıkabilir. Kusarak yediğini çıkarma isteği, bulimiaya neden olabilir. Kilo alımından sonra zayıflama amacıyla anoreksiya ortaya çıkabilir. Bu yüzden erkenden tedavi edilmesi gereken bir durumdur.
Yeme bozukluğu sadece yetişkinlerde görülmez. Çocuklarda ve ergenlerde de bu belirtilerle karşılaşabilirsiniz. Çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Örneğin genetik faktörler, ailenin tepkileri, sosyal medyanın etkisi, arkadaş çevresi gibi unsurlar yeme bozukluğuna yol açabilir.
Çocuklarda yeme bozukluğu sürekli yararlı olmayan besinler tüketme eylemi olarak görülebilir. Çocuk; gelişimini olumsuz yönde etkileyecek, sağlıklı olmayan gıdalar tüketmek ister. Yediğini geri çıkarma çocuklarda da olabilen bir bozukluktur. Bu durum sadece psikolojik değil gelişimsel nedenlerden de olabilir. Çocuklarda yeme bozukluğu belirtileri görmezden gelinmemelidir. Bu, onların bedensel ve psikolojik gelişimleri açısından gözlemlenmeli ve mutlaka erkenden tedavi edilmelidir.
Ergenlerde yeme bozukluğu daha çok çevre etkisiyle ortaya çıkabilir. Ergen çağdaki erkeklerde kaslı görünme, güçlü olma arzusuyla yeme bozuklukları doğabilir. Yanlış beslenme, iğne kullanma ve aşırı spor yapma gibi belirlilerle karşılaşılabilir. Ergen çağdaki kızlarda anoreksiya nervoza belirtileri görülebilir. Bulimia ile yediklerini geri çıkararak, aç kalarak zayıf kalmaya çalışan ergen bireyler mutlaka tedavi edilmelidir. Zorbalık gibi çevre etkisi bu yeme bozukluklarına neden olabilir. Bu yüzden önce kaynağa inilmeli ve buna göre yeme bozukluğu tedavisi uygulanmalıdır.
Yeme bozukluğu ilerlediği takdirde fiziksel rahatsızlıklar dışında psikolojiyi de kötü yönde etkilemektedir. Sürekli aynı döngünün içinde sıkışıp kalmak insanı bunalıma sokabilir. Bu döngüyü kıramamak, çaresizlik hissini beraberinde getirir. Topluluktan gizli yemek yeme, alay konusu olmaktan korkma gibi durumlar yaşanır. Yeme bozukluğu türlerine göre psikolojik etkileri değişebilir. Örneğin anoreksiyada birey, istediğini yiyemediği için mutsuz ve sinirli olabilir. Bulimia ve tıkınırcasına yemede yaptığından dolayı mahcubiyet ve pişmanlık duygusu yaşanabilir. Sürekli kiloyu kontrol etme çabası zihinde ve bedende takıntıyı oluşturur. Yeme problemleri, kişinin hayatını olumsuz etkiler ve mutsuz olmasına neden olur.
Gerekli doktor kontrolleriyle, psikolog ve psikiyatri görüşmeleriyle yeme bozukluğu olup olmadığı belirlenir. Yeme bozukluğu tanısı alan bireyle görüşmeler yapılır. Bu kişiler genelde rahatsızlığı ilerlediğinde farkına varır ancak tedaviyi kabullenmeyebilirler. Bu yüzden kişiyi destekleyecek yakınları yanında olmalıdır. Birey, kendini bu süreçte yalnız hissetmemelidir. Kişiyi tedaviye ikna etmeli ve yeme bozukluğunun kaynağına inilmelidir. Psikolojik nedenine ve bireye uygun danışmanlık verilmelidir. Gerekirse diğer tıp dallarındaki doktorlarla iş birliği içerisinde çalışarak, danışana uygun tedaviyle ilerleme gösterilmelidir. Yeme bozukluğu yaşayan biriyseniz ya da etrafınızda bunu yaşayan biri varsa görmezden gelmemelisiniz. Bu süreci güven veren uzmanlardan danışmanlık alarak atlatabilirsiniz. Teta Clinic’ teki psikologlarımız sizlerin veya yakınınızın doğru bir tedavi alması için elinden geleni yapacaktır. Daha fazla bilgi almak için bizlere ulaşabilirsiniz.
