Çift ve aile danışmanlığı; eşler, partnerler ve aile bireyleri arasındaki iletişim ve olayların konuşulabildiği profesyonel bir danışmanlık alanıdır. İlişkiler, zaman ilerledikçe farklı durumlarla karşılaşabilir. İletişim şekilleri değişebilir, sorumluluklar artabilir veya aile yaşamında önemli değişiklikler olabilir. Bu durumlarda çift danışmanlığı veya aile danışmanlığı, yaşanan sürecin daha detaylı biçimde değerlendirilmesi için başvurulabilecek destek alanlarından biridir.
Aile ilişkilerinde iletişim, önemli bir yere sahiptir. Aile içindeki iletişim biçimlerinin çocukların duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri, problem çözme becerileri ve psikososyal uyumlarıyla ilişkili olabileceği belirtilmektedir. Bu yüzden danışmanlık sürecinde sadece ortaya çıkan sorun değil, aile üyelerinin birbirleriyle kurduğu iletişim de ele alınabilir.
Çift danışmanlığı, ortada olan bir sorunun çözümüne odaklanmak yerine çiftin ilişki içindeki dinamiğine yer verebilir. Ele alınan konular çiftin ihtiyaçlarına ve yaşadığı olaylara göre değişebilir.
İletişim şekli, ilişkide yaşanan çatışmaların önemli nedenlerinden biridir. Çiftlerde iletişim problemleri; konuşmaların sık sık tartışmaya evrilmesi, karşılıklı dinlemede zorlanma veya duygu ve düşüncelerin açıkça söylenememesi gibi farklı durumlarda ortaya çıkabilir.
Evlilikte iletişim sorunları da benzer şekilde günlük yaşamın çeşitli kısımlarında görülebilir. Sorumluluk paylaşımı, karar alma, çocukların yetiştirilmesi veya maddi konular çiftler arasında anlaşmazlık yaratabilir. Danışmanlık sürecinde bu iletişim düzeni ve anlaşmazlıkların nasıl yaşandığı ele alınabilir.
İlişkinin zaman içinde değişmesi, çiftlerin birbirlerine olan beklentilerini de değiştirebilir. Örneğin karşılıklı güven ihtiyacı daha çok artabilir. Çiftlerde güven sorunları; geçmişte yaşanan olaylar, iletişim biçimleri veya ilişkide meydana gelen değişimler ekseninde gözlemlenebilir. Bu kapsamda ilişki danışmanlığı, çiftin var olan ilişki dinamiklerini daha detaylı şekilde ele almak için tercih edilebilir. Amaç, yaşanan durumun çift açısından nasıl deneyimlendiğini anlamaya ve danışmanlık sürecinde ihtiyaç duyulan konuları belirlemek üzerine olabilir.
Evlilikle beraber günlük sorumluluklar, ebeveynlik görevleri ve ailelerle kurulan ilişkiler değişebilir. Bu değişimler bazı çiftlerde yeni anlaşmazlık nedenleri ortaya çıkarabilir. Evlilik danışmanlığı, bu tür durumlarda eşlerin ilişki içindeki ihtiyaçlarını ve yaşanan uyuşmazlıkları inceleyen bir danışmanlık türüdür.
Ebeveynlik de çift ilişkisinin önemli bir unsurudur. Ebeveynlik sürecindeki stresin ebeveyn-çocuk etkileşimi ve iletişim becerileri ile ilişkili olabileceğine dikkat çekilmektedir. Bu nedenle çocukların yetiştirilmesine ilişkin farklı yaklaşımlar da çift görüşmelerinde ele alınabilecek konular arasında bulunabilir.
Ayrılık veya boşanma süreci, aile üyelerinin rollerinde ve günlük yaşam düzeninde değişikliklere yol açabilir. Taşınma, ebeveynlik düzeninin değişmesi veya tek ebeveynle yaşama gibi gibi durumlar da aile ilişkilerini etkileyebilir. Boşanma sonrasında aile ilişkileri, ebeveyn-çocuk etkileşimi ve aile içindeki değişimler pek çok yeniliği getirir. Bu yüzden danışmanlık sürecinde ayrılık kararı vermek yerine, yaşanan değişimin bireyler ve aile üyeleri üzerindeki etkileri ele alınabilir. Danışmanlık, boşanmayı kesin olarak önleyen veya belirli bir sonucu garanti eden bir süreç olarak değerlendirilmemelidir. Bu süreçte yaşanan krizleri en aza indirmeyi hedefler.
Aile danışmanlığı, sadece eşler arasındaki sorunlardan ibaret değildir. Aile içindeki farklı ilişkiler, roller ve iletişim şekilleri de sürecin konusu olabilir. Özellikle aile içi iletişim sorunları birden fazla aile üyesini etkilediğinde, aile ilişkilerini genel çerçevede değerlendirmek, aile üyeleri arasındaki etkileşimlerin birlikte ele alınmasına yardımcı olabilir.
Aile içi çatışmalar şu durumlar sonucunda meydana gelebilir:
Aile yapılarının her ailede farklı olabileceği de düşünülmelidir. Farklı aile biçimlerinde sağlıklı işleyiş ve iyi oluş potansiyelinin bulunabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle aile danışmanlığı sürecinde tek bir aile modeli ölçüt olarak alınmamalıdır. Ailenin kendi yapısı ve ihtiyaçları değerlendirilebilir.
Çift danışmanlığı ve bireysel danışmanlık, ele alınan kişi ve konular bakımından birbirinden ayrılır. Çift danışmanlığı, iki kişinin arasındaki ilişkiyi, iletişimi ve birlikte yaşanan güçlükleri merkeze alırken bireysel danışmanlıkta kişinin kendi duygu, düşünce ve yaşantıları üzerinde çalışılır.
|
Çift Danışmanlığı |
Bireysel Danışmanlık |
|
İletişim biçimleri ve yineleyen anlaşmazlıklar değerlendirilebilir. |
Kişinin duygu, düşünce ve davranışları ele alınabilir. |
|
Çiftlerde iletişim sorunları, güvenle ilgili zorluklar ve ilişkide yaşanan değişimler ele alınabilir. |
Kişinin kendi yaşamındaki duygusal veya psikolojik zorlanmalar değerlendirilebilir. |
|
Görüşmelere çift birlikte katılabileceği gibi sürecin yönetimine göre ayrı görüşme düzenlemeleri de yapılabilir. |
Görüşmeler temel olarak danışan ile uzman arasında yürütülür. |
|
İlişkinin dinamikleri ve tarafların birbirleriyle etkileşimi değerlendirilir. |
Bireyin kendi tecrübeleri ve yaşam şartları merkeze alınır. |
Bu iki danışmanlık biçimi birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. Bazı durumlarda ilişkiyle ilgili konular çift danışmanlığı kapsamında ele alınırken kişinin kendi ihtiyaçları ayrıca bireysel danışmanlık çerçevesinde değerlendirilebilir. Hangi yaklaşımın ve görüşme biçiminin uygun olduğu, danışmanlık sürecinin kapsamına ve ele alınan konulara göre belirlenir.
Çift ve aile danışmanlığı süreci, görüşmeye gelen bireylerin ihtiyaçlarına göre şekillenir. İlk görüşmede danışmanlığa neden gelindiği, yaşanan olaylar, mevcut ilişki veya aile ilişkileri konuşulabilir. İlerleyen görüşmelerde ele alınan konular daha detaylı biçimde değerlendirilebilir. İletişim, çatışmalar, ebeveynlik, güven, aile içindeki roller veya günlük hayatta yaşanan değişiklikler sürecin kapsamına dahil edilebilir.
Her çift veya aile için aynı görüşme sıklığı ve aynı süreç uygulanmaz. Görüşmelerin kapsamı, süresi ve sıklığı değerlendirmeye göre değişebilir. u nedenle baştan belirlenmiş sabit bir seans sayısından veya kesin bir sonuç süresinden söz etmek doğru değildir; görüşme sıklığı ve süresi süreç içerisindeki değerlendirmelere göre belirlenebilir.
Çift ve aile danışmanlığı nedir?
Çift ve aile danışmanlığı, çiftlerin ve aile üyelerinin yaşadığı iletişim, ilişki ve etkileşim güçlüklerinin profesyonel bir çerçevede ele alınabildiği danışmanlık alanıdır.
Çift danışmanlığında hangi sorunlar ele alınabilir?
İletişim güçlükleri, tekrarlayan anlaşmazlıklar, güven sorunları, ebeveynlik konusundaki farklılıklar ve ilişkide meydana gelen değişimler ele alınabilir.
Çift danışmanlığına eşlerin birlikte katılması gerekir mi?
Görüşmeye kimlerin katılacağı danışmanlığın amacı ve değerlendirmesine göre değişebilir. Bu nedenle her süreç için tek bir katılım biçimi bulunmaz.
Çift danışmanlığı ile evlilik danışmanlığı aynı mıdır?
Evlilik danışmanlığı, evli çiftlerin ilişki dinamiklerine odaklanan bir danışmanlık ifadesidir. Çift danışmanlığı ise evlilik ilişkisi dışındaki partner ilişkilerini de kapsayabilecek daha geniş bir kullanım alanına sahip olabilir.
Aile danışmanlığında çocuklar da görüşmeye katılır mı?
Çocukların görüşmeye katılıp katılmayacağı ailenin ihtiyaçları ve görüşmenin amacı doğrultusunda belirlenebilir. Her aile için aynı katılım biçimi uygulanmaz.
Çift danışmanlığı bireysel danışmanlıktan farklı mıdır?
Evet. Bireysel danışmanlık daha çok kişinin kendi yaşantılarına odaklanırken çift danışmanlığı çift arasındaki etkileşim ve ilişki dinamiklerini ele alabilir.
Çift ve aile danışmanlığı süresi nasıl belirlenir?
Süre; ele alınan konular, çiftin veya ailenin ihtiyaçları ve süreç içinde yapılan değerlendirmelere göre değişebilir. Bu nedenle herkes için geçerli sabit bir danışmanlık süresi bulunmaz.
